พระแม่ลักษมี: เทพแห่งโชคลาภ ความหมาย และวิธีบูชา

พระแม่ลักษมี (Lakshmi) คือเทพีแห่งโชคลาภ ความมั่งคั่ง และความอุดมสมบูรณ์ในศาสนาฮินดู เป็นชายาของพระวิษณุ (พระนารายณ์) ภาพที่คุ้นตาคือพระแม่ประทับบนดอกบัว มีสี่กร และมีเหรียญทองไหลออกจากพระหัตถ์ ผู้ศรัทธานิยมบูชาพระแม่ลักษมีเพื่อขอพรเรื่องการเงิน การค้าขาย และความสุขในครอบครัว โดยถือว่าพระแม่จะประทับในบ้านที่สะอาด สว่าง และสงบ

พระแม่ลักษมีคือใคร

พระแม่ลักษมีเป็นหนึ่งใน ตรีเทวี หรือมหาเทวีสามองค์ของศาสนาฮินดู คู่กับพระแม่อุมาเทวี (พระแม่ปารวตี) และพระแม่สรัสวดี คำว่า "ลักษมี" มาจากภาษาสันสกฤตที่แปลได้ว่า "เครื่องหมาย" หรือ "เป้าหมาย" สื่อถึงสิริมงคลและความรุ่งเรืองที่ผู้คนมุ่งหวัง

พระแม่ลักษมีเป็นชายาของพระวิษณุ และตามคติฮินดู เมื่อพระวิษณุอวตารลงมายังโลก พระแม่ก็อวตารตามลงมาด้วย เช่น เป็นนางสีดาคู่กับพระราม และเป็นพระนางรุกมิณีคู่กับพระกฤษณะ

ตำนานการกำเนิด: กวนเกษียรสมุทร

ตำนานที่รู้จักกันมากที่สุดคือ การกวนเกษียรสมุทร (สมุทรมันถนะ) เทวดาและอสูรร่วมกันกวนทะเลน้ำนมเพื่อหาน้ำอมฤต ระหว่างการกวนมีสิ่งวิเศษผุดขึ้นมามากมาย และหนึ่งในนั้นคือพระแม่ลักษมีที่ปรากฏขึ้นพร้อมดอกบัว พระแม่เลือกพระวิษณุเป็นพระสวามี ตำนานนี้จึงเชื่อมโยงพระแม่กับความอุดมสมบูรณ์ที่เกิดจากความพากเพียร

ความหมายของรูปลักษณ์

• สี่กร: สื่อถึงเป้าหมายสี่ประการของชีวิตตามคติฮินดู คือ ธรรมะ (ความถูกต้อง) อรรถะ (ทรัพย์) กามะ (ความสุข) และโมกษะ (ความหลุดพ้น)
• ดอกบัว: ความบริสุทธิ์ และความงามที่เกิดขึ้นได้แม้ในที่ที่ไม่สมบูรณ์
• เหรียญทองที่ไหลจากพระหัตถ์: การประทานทรัพย์และโชคลาภให้ผู้ศรัทธา
• ช้างสองเชือกสรงน้ำ: เรียกว่าปาง คชลักษมี สื่อถึงความยิ่งใหญ่และฝนที่นำความอุดมสมบูรณ์
• นกฮูก: พาหนะของพระแม่ในบางคติ
• ภูษาสีแดง: สีแห่งความเจริญรุ่งเรืองและความเป็นมงคล

ปางที่นิยมบูชา

ผู้ศรัทธานับถือพระแม่ลักษมีในหลายปาง ที่รู้จักกันดีคือ อัษฏลักษมี หรือพระแม่ลักษมีแปดปาง ซึ่งแต่ละปางประทานพรต่างกัน รายชื่อแปดปางแตกต่างกันบ้างตามแต่ละตำรา ปางที่คนไทยคุ้นเคยได้แก่

วิธีบูชาพระแม่ลักษมีที่บ้าน

1. ทำความสะอาดบ้านและหิ้งบูชา: ตามความเชื่อ พระแม่ลักษมีโปรดบ้านที่สะอาดและเป็นระเบียบ
2. ตั้งองค์พระแม่ในที่สูงและสะอาด: นิยมหันหน้าไปทางทิศตะวันออกหรือทิศเหนือ
3. จุดตะเกียงหรือเทียน: แสงไฟสื่อถึงการต้อนรับพระแม่เข้าบ้าน
4. ถวายของมงคล: ดอกบัว ดอกไม้สีแดงหรือชมพู ขนมหวาน ผลไม้ และเหรียญ
5. สวดบูชาและตั้งจิตอธิษฐาน: ขอพรด้วยความตั้งใจที่ดี และลงมือทำควบคู่กันไป

คนไทยนิยมบูชาพระแม่ลักษมีในวันศุกร์ ซึ่งถือเป็นวันของพระแม่ในหลายตำรา

ของไหว้และข้อควรระวัง

• ของที่นิยมถวาย: ดอกบัว ดอกกุหลาบแดง ข้าวพองหรือข้าวสาร ขนมนมหวาน เช่น ขีร์ (ข้าวต้มนม) ผลไม้ และเหรียญทองหรือเงิน
• ใช้ของไหว้มังสวิรัติ: ไม่ถวายเนื้อสัตว์และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
• เปลี่ยนน้ำและดอกไม้สม่ำเสมอ: ไม่ปล่อยให้ดอกไม้เหี่ยวค้างบนหิ้ง

บทสวดบูชาพระแม่ลักษมี

บทสวดสั้นที่นิยมที่สุด สวดได้ทุกวัน วันละ 9 หรือ 108 จบ

โอม ศรีม์ มหาลักษมี-ไย นะมะห์
(Om Shreem Mahalakshmyai Namah)

คำว่า "ศรีม์" เป็นพีชมนตร์ (คำมนตร์หลัก) ของพระแม่ลักษมี บทนี้มีความหมายว่า ขอน้อมบูชาพระแม่มหาลักษมี

วันสำคัญของพระแม่ลักษมี

• ดิวาลี (เทศกาลแห่งแสงสว่าง): คืนลักษมีบูชา ผู้คนจุดประทีปทั่วบ้านเพื่อต้อนรับพระแม่ ตรงกับช่วงตุลาคมถึงพฤศจิกายน
• นวราตรี: ในหลายตำรา สามคืนกลางของเทศกาลอุทิศแด่พระแม่ลักษมี
• วันศุกร์: วันบูชาประจำสัปดาห์

เครื่องประดับพระแม่ลักษมีและหินที่เข้ากัน

ผู้ที่ศรัทธานิยมพกพระแม่ลักษมีติดตัวในรูปแบบจี้ ล็อกเก็ต หรือแผ่นยันต์ และนิยมจับคู่กับหินสายการเงินอย่างซิทริน ไพไรต์ และไหมทอง อ่านเพิ่มเติมได้ที่ หินเสริมการเงินและโชคลาภ

หากมาไหว้ที่วัดแขก สามารถแวะดูจี้และกำไลพระแม่ลักษมีของจริงได้ที่ร้านเราตรงข้ามประตูวัด