วิธีดูแลจิวเวลรี่หินมงคลให้สวยและใช้ได้นาน มีหลักง่ายๆ 4 ข้อ คือ ถอดก่อนโดนน้ำและสารเคมี ทำความสะอาดด้วยผ้านุ่มแห้งเป็นประจำ เก็บแยกชิ้นไม่ให้กระทบกัน และหลีกเลี่ยงแสงแดดจัดสำหรับหินที่สีซีดง่าย หินแต่ละชนิดมีความแข็งและความทนน้ำต่างกัน หินตระกูลควอตซ์ทนทานมาก ขณะที่หินเนื้ออ่อนอย่างมาลาไคต์ ฟลูออไรต์ และเทอร์ควอยซ์ ต้องดูแลอย่างระมัดระวังกว่า
การดูแลในชีวิตประจำวัน
- ถอดก่อนอาบน้ำ ว่ายน้ำ และออกกำลังกาย: สบู่ คลอรีน และเหงื่อ ทำให้หินหมองและยางยืดเสื่อม
- ใส่กำไลเป็นอย่างสุดท้าย ถอดเป็นอย่างแรก: ใส่หลังจากทาครีม ฉีดน้ำหอม และแต่งหน้าเสร็จแล้ว
- ถอดก่อนทำงานหนัก: เช่น ทำความสะอาดบ้าน ยกของ หรือทำสวน
- ถอดก่อนนอน: ช่วยให้ยางยืดได้พักและไม่ล้าเร็ว
- ม้วนออก อย่าดึง: เวลาถอดกำไลยางยืด ให้ม้วนออกจากข้อมือ แทนการดึงให้ยางยืดตึง
วิธีทำความสะอาดหินมงคล
สำหรับหินแข็ง (ความแข็ง 6.5 ขึ้นไป) เช่น อเมทิสต์ ซิทริน โรสควอตซ์ ไทเกอร์อาย นิล อาเกต
- เช็ดด้วยผ้าไมโครไฟเบอร์แห้งหลังใส่ทุกครั้ง
- ถ้าสกปรกมาก ใช้ผ้าชุบน้ำสะอาดผสมสบู่อ่อนเล็กน้อย เช็ดเฉพาะผิวหิน
- เช็ดตามด้วยผ้าชุบน้ำเปล่า แล้วซับให้แห้งสนิท
- วางผึ่งในที่ร่ม ไม่ต้องตากแดด
สำหรับหินเนื้ออ่อนหรือหินที่ไม่ทนน้ำ เช่น มาลาไคต์ ฟลูออไรต์ เทอร์ควอยซ์ ไพไรต์ ฮาวไลต์ ไข่มุก
- เช็ดด้วยผ้านุ่มแห้งเท่านั้น ไม่ควรล้างหรือแช่น้ำ
- ไพไรต์โดนความชื้นนานๆ อาจเกิดสนิมและหมอง ต้องเก็บให้แห้งเสมอ
- เทอร์ควอยซ์และไข่มุกมีรูพรุน ดูดซับน้ำมันและสารเคมีได้ ทำให้สีเปลี่ยน
สิ่งที่ไม่ควรใช้กับกำไลหินมงคล: เครื่องล้างอัลตราโซนิก น้ำยาทำความสะอาดเครื่องประดับที่มีแอมโมเนีย น้ำยาล้างจาน แอลกอฮอล์ และแปรงขนแข็ง
หินที่สีซีดเมื่อโดนแดด
หินบางชนิดสีจางลงได้ถ้าโดนแสงแดดจัดเป็นเวลานาน ควรเก็บให้พ้นแสงแดด และไม่ตากแดดเพื่อ "ชาร์จพลัง"
- อเมทิสต์: สีม่วงซีดลงได้
- โรสควอตซ์: สีชมพูจางลงได้
- ซิทริน: สีเหลืองอ่อนลงได้
- ฟลูออไรต์และอความารีน: สีอาจจางลง
ตารางความแข็งและวิธีดูแลหินยอดนิยม
| หิน | ความแข็ง | โดนน้ำได้หรือไม่ | ระวังแดด |
|---|---|---|---|
| อเมทิสต์ ซิทริน โรสควอตซ์ | 7 | ได้ (เช็ดให้แห้ง) | ระวัง |
| ควอตซ์ใส ไหมทอง สโมกี้ควอตซ์ | 7 | ได้ (เช็ดให้แห้ง) | ไม่ต้องระวังมาก |
| ไทเกอร์อาย นิล อาเกต คาร์เนเลียน | 6.5–7 | ได้ (เช็ดให้แห้ง) | ไม่ต้องระวังมาก |
| มูนสโตน ลาบราดอไรต์ อเมซอไนต์ | 6–6.5 | เลี่ยงการแช่ | ไม่ต้องระวังมาก |
| ไพไรต์ | 6–6.5 | ไม่ควร (เกิดสนิม) | ไม่ต้องระวังมาก |
| ลาพิส ลาซูลี เทอร์ควอยซ์ | 5–6 | ไม่ควร | เทอร์ควอยซ์ระวัง |
| ฟลูออไรต์ | 4 | ไม่ควร | ระวัง |
| มาลาไคต์ โรโดโครไซต์ ฮาวไลต์ | 3–4 | ไม่ควร | ไม่ต้องระวังมาก |
ดูความหมายของหินแต่ละชนิดได้ที่ หินมงคลและความหมาย: รวมหินยอดนิยม 30 ชนิด
วิธีเก็บรักษา
- เก็บแยกชิ้น: ใส่ถุงผ้านุ่มหรือกล่องที่มีช่องแยก เพราะหินที่แข็งกว่าจะขูดหินที่อ่อนกว่าจนเป็นรอย
- วางราบ ไม่แขวน: การแขวนกำไลยางยืดไว้นานๆ ทำให้ยางยืดยืดย้วย
- เก็บในที่แห้ง พ้นแสงแดด: หลีกเลี่ยงห้องน้ำและบริเวณที่ชื้น
เมื่อไหร่ควรเปลี่ยนยางยืด
ยางยืดของกำไลหินมีอายุการใช้งาน ถ้าใส่ทุกวัน ควรตรวจและเปลี่ยนยางยืดประมาณทุก 6–12 เดือน สัญญาณที่บอกว่าควรเปลี่ยน ได้แก่
- เห็นช่องว่างระหว่างเม็ดหินมากขึ้น
- กำไลหลวมกว่าตอนซื้อใหม่
- ยางยืดมีขุยหรือเปลี่ยนสี
สอบถามเรื่องการเปลี่ยนยางยืดได้ที่ หน้าร้าน Prime Amulet วัดแขก สีลม
การล้างพลังงานตามความเชื่อ
ผู้ที่นับถือหินมงคลหลายคนเชื่อว่าหินสะสมพลังงานจากสิ่งรอบตัว จึงนิยม "ล้างพลังงาน" เป็นระยะ วิธีที่นิยมและไม่ทำร้ายหิน ได้แก่
- วางรับแสงจันทร์: โดยเฉพาะคืนพระจันทร์เต็มดวง เป็นวิธีที่ปลอดภัยกับหินทุกชนิด
- ใช้ควันกำยานหรือธูปหอม: วนหินผ่านควันเบาๆ
- วางบนหินกลุ่มควอตซ์หรืออเมทิสต์: เชื่อว่าช่วยปรับพลังงานของหิน
- เสียงระฆังหรือขันทิเบต: ใช้คลื่นเสียงตามความเชื่อ
ข้อควรระวัง: วิธีแช่น้ำเกลือที่บางแหล่งแนะนำ ทำลายหินเนื้ออ่อน ไพไรต์ และยางยืดได้ ส่วนการตากแดดทำให้หินบางชนิดสีซีด จึงไม่แนะนำทั้งสองวิธี
คำถามที่พบบ่อย
กำไลหินมงคลโดนน้ำได้หรือไม่
หินตระกูลควอตซ์ เช่น อเมทิสต์ ซิทริน โรสควอตซ์ โดนน้ำได้แต่ควรเช็ดให้แห้ง ส่วนหินเนื้ออ่อนหรือหินพรุน เช่น มาลาไคต์ เทอร์ควอยซ์ ไพไรต์ ไม่ควรโดนน้ำ และยางยืดทุกชนิดจะเสื่อมเร็วขึ้นถ้าเปียกบ่อย
ทำไมกำไลหินมงคลสีซีดลง
สาเหตุหลักคือโดนแสงแดดนานเกินไป ซึ่งพบบ่อยในอเมทิสต์ โรสควอตซ์ และซิทริน หรือเป็นหินย้อมสีที่สีหลุดออก ควรเก็บให้พ้นแสงแดดและหลีกเลี่ยงสารเคมี
ควรเปลี่ยนยางยืดกำไลหินบ่อยแค่ไหน
ถ้าใส่ทุกวัน ควรตรวจและเปลี่ยนประมาณทุก 6–12 เดือน หรือเมื่อเริ่มเห็นช่องว่างระหว่างเม็ดหิน กำไลหลวมขึ้น หรือยางยืดเป็นขุย
ล้างพลังงานหินมงคลด้วยวิธีไหนปลอดภัยที่สุด
การวางรับแสงจันทร์และการใช้ควันกำยาน ปลอดภัยกับหินทุกชนิด ส่วนการแช่น้ำเกลือและการตากแดดไม่แนะนำ เพราะทำร้ายหินบางชนิดและยางยืดได้